“Markamız ChatGPT'de görünüyor mu?” sorusunun cevabını çoğu işletme tahminle veriyor: bir iki arama yapılıyor, çıkan cevaba bakılıyor, sonuç bir cümleyle özetleniyor. Oysa yapay zekâ yanıtları her seferinde aynı olmayabilir; tek bir denemeden çıkan sonuç bir fotoğraftır, ölçüm değildir. Aşağıda, markalar için kullandığım ölçüm yöntemini adım adım anlatıyorum.
Neden ölçmek zor?
Klasik aramada “üçüncü sıradasınız” gibi tek bir cevap vardır. Yapay zekâ sistemlerinde ise aynı soruya farklı zamanlarda farklı yanıtlar gelebilir; her platformun kendi kaynakları ve davranışı vardır. Bu yüzden ölçümün tekrarlanabilir olması gerekir: aynı sorular, aynı platformlar, aynı kayıt biçimi.
1. Soru setini kurmak
Ölçümün temeli, markanıza özel hazırlanmış bir soru setidir. Müşterinizin satın almadan önce gerçekten sorabileceği sorulardan oluşur:
- Keşif soruları: “İstanbul'da [kategori] için hangi markaları önerirsin?”
- Karşılaştırma soruları: “[Marka A] mı [Marka B] mi?”
- Sorun soruları: “[Sorun] için ne yapmalıyım?”
- Marka soruları: “[Marka adı] nedir, güvenilir mi?”
Bir denetimde 40'tan fazla sorgu kullanıyorum; sayıdan çok kapsam önemlidir: markayı hiç bilmeyen biri hangi soruyla sizi bulur?
2. Aynı platformlar, aynı koşullar
Sorular ChatGPT, Gemini, Claude, Perplexity ve Google AI Overview üzerinde çalıştırılır. Her ölçümde aynı platformlar kullanılır ki ay ay karşılaştırma yapılabilsin. Platformların kendi güncellemeleri sonuçları değiştirebilir; bu da ölçümün neden bir kez değil, düzenli yapılması gerektiğini gösterir.
3. Kanıt: ekran görüntüsü
Her yanıt ekran görüntüsüyle kayda geçer. Böylece raporda yorum değil kanıt sunulur: “markanız şu soruda şu cümleyle anıldı” demek, ekran görüntüsüyle birlikte tartışılabilir hâle gelir.
4. Beş ölçü
| Ölçü | Soru |
|---|---|
| Anılma oranı | Sorguların kaçında markanın adı geçiyor? |
| Anılma bağlamı | Öneri olarak mı, seçenek listesinde mi, olumsuz bir karşılaştırmada mı? |
| Kaynak gösterilme | Yanıtta kaynak olarak sizin siteniz mi, rakibinizin sitesi mi gösteriliyor? |
| Rakip konumu | Sizin yerinize hangi markalar öneriliyor? |
| Yanlış bilgi | Model markanız hakkında güncel olmayan veya hatalı bilgi veriyor mu? |
5. Her ay tekrar
İlk ölçüm başlangıç noktasıdır. Asıl değer, aynı setin her ay tekrarlanmasından gelir: hangi soruda göründünüz, hangisinde kaybettiniz, rakip nerede yükseldi? Üç ölçüm sonunda bir eğilim görmeye başlarsınız. Bu yüzden aylık takip hizmetini en az üç ay olarak sunuyorum.
Google tarafı: Search Console
Soru seti yöntemi Google dışındaki platformlar için de geçerli; ama Google'ın kendi yapay zekâ yüzeylerinde (AI Overviews, AI Mode) sitenizin ne kadar göründüğünü Google size doğrudan söylüyor. Google'ın yardım sayfalarına göre AI özelliklerinden gelen performans, Search Console'daki Performans raporunda “Web” arama türüne dahildir; 2026'dan itibaren üretken yapay zekâ özelliklerine özel bir performans raporu da sunuluyor (31 Ağustos 2026'da tüm sitelere açıldı). Bu rapor ağırlıklı olarak gösterim, sayfa, ülke, cihaz ve tarih kırılımı sunar. Bu yüzden Search Console verisi, soru seti ölçümünün yerine değil tamamlayıcısıdır.
Bir ölçüm neyi söylemez?
- Satışın ne kadarının yapay zekâdan geldiğini tek başına söylemez; bunun için sipariş kaynağı ayrıca izlenmelidir.
- Gelecekteki sonucu garanti etmez; modeller güncellenir.
- Tek bir platformun sonucu diğerleri hakkında fikir vermez.
Sık sorulanlar
Kendi başıma birkaç soru sorarak ölçebilir miyim?
Fikir edinmek için evet. Karar vermek için yeterli değil: tek denemeler tutarsız olabilir. Birden çok soru, birden çok platform ve tekrar gerekir.
Kaynaklar
- Google Search Central Blog: Search Console üretken yapay zekâ performans raporları (2026)
- Google: AI features and your website
Kaynaklar 1 Ekim 2026'da kontrol edilmiştir; resmî sayfalar zamanla değişebilir.
